|
Die Gemeinden des Landkreises Glatz
(gminy
powiatu kłodzkiego):
Stand von 1939
durchnummeriert
(stan przeliczony na 1939 rok)
Albendorf
(Wambierzyce):
1894 Kreis Neurode, Amtsgericht Wünschelburg, Post Albendorf.
W 1894
powiat Nowa Ruda, sąd rejonowy w Radkowie, poczta Wambierzyce.
Besonderheiten 1894: schöne katholische Pfarrkirche mit
wundertätigem Marienbild, besuchtester Wallfahrtsort in Schlesien
mit jährlich 120-150.000 Pilgern, Sandsteinbrüche.
Obiekty
szczególne w 1894 roku: piękny katolicki kościół parafialny z
cudownym obrazem Maryi, najbardziej odwiedzane miejsce pielgrzymkowe
na Śląsku, 120 do 150 tys. Pielgrzymów rocznie; most z piaskowca.
1.779
Einwohner
(1885) (liczby mieszkańców)
1.360
Einwohner (1933)
1.314
Einwohner
(1939)
Altbatzdorf
(Starków):
333
Einwohner
(1933) (liczby mieszkańców)
323
Einwohner
(1939)
Altheide,
Bad
(Polanica Zdrój):
1894 Kreis und Amtsgericht Glatz, Post Altheide.
Sąd
rejonowy i okręgowy w Kłodzku, poczta w Polanicy Zdroju
Besonderheiten 1894: Bahnhof der Linie Glatz-Reinerz der Preußischen
Staatsbahn, Holzstiftefabrik, Papierfabrik, Eisenquelle mit
Badeanstalt, Moorbad, Kaltwasserheilanstalt.
Obiekty
szczególne w 1894 roku: dworzec linii Kłodzko-Duszniki Pruskiej
Kolei Państwowej, fabryka ćwieków drewnianych (do produkcji butów),
fabryka papieru, źródło żelazowe z zakładem kąpielowym, borowinami i
zakładem leczniczym z wodą zimną.
560 Einwohner (1885) (liczby
mieszkańców)
3.436 Einwohner (1933)
3.953 Einwohner (1939)
Altwilmsdorf
(Stary
Wielisław):
1894 Kreis
und Amtsgericht
Glatz, Post Altwilmsdorf.
Sąd
rejonowy i okręgowy w Kłodzku, poczta w Polanicy Zdroju
Besonderheiten 1894: Bahnhof der Linie Glatz-Reinerz der Preußischen
Staatsbahn, katholische Pfarrkirche, Ölfabrik.
Obiekty
szczególne w 1894 roku: stacja linii Kłodzko-Duszniki Pruskiej Kolei
Państwowej, katolicki kościół parafialny, fabryka oleju.
1.219 Einwohner (1885) (liczby
mieszkańców)
1.182 Einwohner (1933)
1.361 Einwohner (1939)
Eisersdorf
(Żelazno):
1894 Kreis
und Amtsgericht
Glatz.
Sąd
rejonowy i okręgowy w Kłodzku.
Besonderheiten 1894: katholische Pfarrkirche, Baumwollspinnerei;
dabei die Rittergüter Nieder-Eisersdorf und Ober-Eisersdorf mit
insgesamt 143 Einwohnern im Jahr 1885.
Obiekty
szczególne w 1894 roku: katolicki kościół parafialny kościół
parafialny, przędzalnia bawełny; ponadto majątek ziemski w Dolnym i
Górnym Żelaźnie z około 143
mieszkańcami w roku 1885.
1.254 Einwohner (1885) (liczby
mieszkańców)
1.221 Einwohner (1933)
1.300 Einwohner (1939)
Falkenhain
(Sokołówka):
871
Einwohner
(1933) (liczby mieszkańców)
871
Einwohner
(1939)
Glatz, Stadt
(miasto Kłodzko):
1894 Kreis,
Amtsgericht
und
Post Glatz.
Sąd
rejonowy i okręgowy oraz poczta w Kłodzku.
Besonderheiten 1894: 2 Bat. Inf. Nr. 38, 1 Bat. Fußartillerie Nr. 6,
Kommandantur; Bahnhof der Linien Breslau-Mittelwalde, Glatz-Reinerz
und Dittersbach-Glatz der Preußischen Staatsbahn, Kommandite des
Schlesischen Bankvereins, Landratsamt, Land- und Amtsgericht, 1
evangelische und 2 katholische Kirchen, katholisches Gymnasium,
Theater, 2 Waisenhäuser, Krankenhaus, Eisengießerei und
Maschinenfabrik, Zigarrenfabrik, Gamaschenfabrik, Bierbrauerei; über
der Stadt das Schloss oder die alte Festung mit schöner Rundschau
vom Turm (Donjon 370 m ü. M.).
Obiekty
szczególne w 1894 roku: 2 batalion piechoty, 1 batalion artylerii
pieszej, komenda garnizonu, dworzec linii Wrocław-Międzylesie,
Kłodzko-Duszniki Zdrój i Wałbrzych (Podgórze) – Kłodzko Pruskich
Kolei Państwowych, Śląskie Komandytowe Towarzystwo Bankowe,
starostwo, sąd powiatowy i okręgowy, kościół ewangelicki i 2
kościoły katolickie, gimnazjum katolickie, teatr, 2 sierocińce,
szpital, odlewnia żelaza i fabryka maszyn, fabryka papierosów,
fabryka kamaszy, browar; nad miastem stary zamek a raczej stara
twierdza z pięknym widokiem z wieży (Donżon 370 m
n.p.m.).
Geschichte: Glatz ist eine alte Stadt und wurde oft belagert; im
Siebenjährigen Krieg war es ein Stützpunkt der Österreicher, die es
durch Verrat der Jesuiten gewonnen hatten. Die Grafschaft Glatz,
welche die 3 Kreise Glatz, Habelschwerdt und Neurode umfasste,
gehörte meist zu Böhmen und kam 1742 mit Schlesien an Preußen.
Historia:
Kłodzko jest starym miastem i było wielokrotnie oblegane; podczas
wojny 7-letniej było bazą wypadową Austriaków, którą zdobyto dzięki
zdradzie jezuitów. Hrabstwo Kłodzkie, obejmujące 3 powiaty: Kłodzko,
Bystrzycę Kłodzką i Nową Rudę, przynależało na ogół do Czech i
dopiero w 1742 roku ze Śląskiem do Prus.
13.501 Einwohner (1890), davon 2.357 Evangelische, 10.917
Katholiken, 221 Juden
(liczby mieszkańców, w tym ewangelicy, katolicy i Żydzi)
16.563 Einwohner (1925), davon 3.461 Evangelische, 12.867
Katholiken, 125 Juden
19.000 Einwohner (1933), davon 3.932 Evangelische, 14.830
Katholiken, 115 Juden
21.815 Einwohner (1939)
Jüdische Bevölkerung nach der Volkszählung vom 17.
Mai 1939
(ludność żydowska wg spisu z 17 maja 1939 r.)
Juden insgesamt: 32 (davon 14 männlich)
(łącznie Żydów, w tym mężczyzn)
davon Glaubensjuden: 26 (davon 13 männlich)
(z tego wyznawców judaizmu, w tym mężczyzn)
Jüdische Mischlinge 1. Grades: 7 (davon 2 männlich)
(żydowscy „mieszańcy“ 1 stopnia, w tym mężczyźni)
davon Glaubensjuden: 0
(z tego wyznawcy judaizmu)
Jüdische Mischlinge 2. Grades: 6 (davon 1 männlich)
(żydowscy „mieszańcy“ 2 stopnia, w tym mężczyźni)
davon Glaubensjuden: 0
(z tego wyznawcy judaizmu)
Glatz, 31. 1. 1936 eingegliedert in Friedrichswartha
(31.01.1936 r. do
Kłodzka
włączono Boguszyn)
Kudowa,
Bad
(Kudowa Zdrój):
1.855
Einwohner (1933)
(liczby mieszkańców)
2.199
Einwohner
(1939)
Neufalkenhain
(Nowa Sokołówka):
1927 Kreis, Amtsgericht und Finanzamt Glatz, Post Altheide.
Od 1927
powiat, sąd rejonowy i urząd skarbowy w Kłodzku; poczta w Polanicy
Zdroju.
1.
1. 1936 eingegliedert in Falkenhain
(1.01.1936 r. włączono do Sokołówki)
599 Einwohner
(1925)
(liczba mieszkańców)
Neu Wilmsdorf
(Nowy Wielisław):
600
Einwohner (1933)
(liczby mieszkańców)
600
Einwohner
(1939)
Reinerz, Bad, Stadt
(Duszniki Zdrój, miasto):
1894 Kreis Glatz,
Amtsgericht
und
Post Reinerz.
Powiat
kłodzki, sąd rejonowy i poczta w Dusznikach Zdroju.
Besonderheiten Stadt Reinerz 1894: Amtsgericht,
Oberförsterei, evangelische und katholische Pfarrkirche; Fabriken
für Papier, Baumwollwaren, Federbesatzstoff; Glasschleiferei,
Sägemühlen, Kalkbrennerei.
Obiekty
szczególne miasta Duszniki Zdrój w 1894 roku: sąd rejonowy,
nadleśnictwo, kościoły parafialne ewangelicki i katolicki,
fabryki papieru, wyrobów bawełnianych oraz ..., szlifiernia szkła,
tartak, wytwórnia wapna.
Dazu Bad Reinerz
(mit eigenem Postamt) im Weistritztal, dort 3 leichte eisenhaltige
Natronquellen mit Kalkerde und Kohlensäure, 2 Säuerlinge (die kalte
Quelle und die Ulrikenquelle), vorzügliche Molkenkur mit der
Ziegenanstalt; in der schönen Umgebung das ehemalige Eisenwerk
Egelshütte im Weistritztal und die Ruine der Hummelburg.
Do tego
Duszniki Zdrój w dolinie Bystrzycy (z tą samą pocztą), tamże 3 lekko
zażelazione źródła sodowo-węglanowe z solami
wapnia oraz 2 szczawy (zimne źródło i źródło Ulriki), wyśmienita
kuracja maślanką w gospodarstwie kóz; w pięknej
okolicy dawne zakłady metalowe
Egelshütte
w dolinie Bystrzycy i ruiny zamku Homole.
3.133
Einwohner (1890), davon 218 Evangelische, 6 Juden
(liczby mieszkańców, w tym ewangelicy i Żydzi))
4.765
Einwohner
(1933)
4.705
Einwohner
(1939)
|