Okolica

 

Stary Wielisław położony jest w posiadającej niezwykłą historię Ziemi Kłodzkiej.

 

Okoliczne miejscowości - dane historyczne z 1939 r.:

 Starków (Altbatzdorf ) - 391 m n.p.m.

Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w 1339 roku. Znajduje się tu cenny kościół filialny pod wezwaniem Św. Mikołaja z zabytkowym chórem (rok 1400) i gotyckimi figurami Św. Mikołaja i Św. Barbary. Na filarach bramy dziedzińca kościelnego stoją rzeźby postaci Św. Mikołaja i Św. Jana Nepomucena. Dawniej kościół należał do parafii w Starym Wielisławiu, obecnie w Starej Łomnicy.

Przy drodze znajduje się kolumna z posągiem wyobrażającym Matkę Boską Bolesną z pobliskiego Starego Wielisławia.

  

Starkówek (Neubatzdorf ) - 430 m n.p.m.

W małej wiosce - wspomnianej w 1338 roku - stoi tuż przy drodze kapliczka Św. Floriana z 1562 roku; w miejscu gdzie dawniej znajdował się obraz Św. Kümmernis (Wilgefortis). Dawniej była to parafia w Starym Wielisławiu, obecnie Chrystusa Króla w Sokołówce.

  

Sokołówka (Falkenhain) 564 m - m n.p.m.

Miejscowość założona w 1584 roku korzystała z faktu bliskiego położenia (północna granica) kurortu Polanica Zdrój (Altheide) oraz jako miejscowość wypoczynkowa na zboczach Gór Bystrzyckich. W 1927 roku Zgromadzenie świętych serc Jezusa i Marii wzniosło tutaj dom misyjny „Christus Rex“ jako szkołę dla przyszłych zakonników. Nadal należy on do zakonu a znajduje tam swoje miejsce m. in. muzeum zbiorów z misji zakonu. Kościół klasztorny od 1947 roku jest kościołem parafialnym parafii Chrystusa Króla.

 

Nowy Wielisław (Neuwilmsdorf) 390 m - m n.p.m.

Mała osada na przedgórzu Gór Bystrzyckich, założona w 1564 roku; od 1930 roku posiada małą kaplicę modlitewną pod wezwaniem Św. Antoniego. Dawniej parafia Stary Wielisław, później parafia Królowej Pokoju z Sokołówki.

  

Paszków (Pohldorf) 500 m - m n.p.m.

Założona w 1550 roku wieś górska na wschodnim zboczu Gór Bystryckich. W latach 1889-1900 działał tutaj jako nauczyciel Hermann Stehr. Tu rozpoczął swoja twórczość literacką, która uczyniła z niego jednego z najznakomitszych niemieckich poetów. Obecnie wieś jest mocno wyludniona. Dawniej parafie Stara Łomnica i częściowo Stary Wielisław; dziś parafia Chrystusa Króla z Sokołówki.

  

Polanica Zdrój (Altheide Bad), Kreis Glatz, 3953 mieszkańców, 400 m n.p.m., 915 ha, uzdrowisko chorób serca, kąpielisko ośrodek sportów zimowych nad Bystrzycą, szpital, klasztor, ośrodek rekonwalescencji, sanatorium, dom zdrojowy, 4 alkaliczne, bogate w kwas węglowy źródła żelazowe, kąpiele borowinowe, dedykowane dla chorób serca i anemii; fabryki szkła, drewna i maszynowe.

Altheide (urzędowo Altheide Bad): 1347-60 trzykrotnie wzmiankowane czu der Heyde; 1463 Heida; 1477 z czeską końcówką Heidaw. Po założeniu kolonii Neuheide w 1556 uzyskała dodatek ,Alt'. Podstawą nazwania były piaszczyste, nieurodzajne osady po wcześniejszych rozlewiskach Bystrzycy utworzonych przy wylocie z doliny.

Kolonie (przysiółki): Harthen (wskazuje na niegdysiejsze bogactwa leśne tej okolicy). - Hofefelder - Wiesenhäuser - Höllenberg, powyżej Piekielnej Doliny (Höllenthal).

Nazwa Hölle (Helle) była analizowana z wielu różnych stron, jednak bez jednoznacznego rezultatu. Na ogół przytaczano wyjaśnienie o ciasnym, dzikim otoczeniu okolicy; pojawiał się także częsty pogląd, że doszło do połączenia w jedną nazwę słów ,hell' (dźwięcznie) brzmiącego strumienia czy rzeki oraz Talschlucht (wąskiej leśnej doliny).

Oba znaczenia pasują także do nazw: Höllenthal (Felizienhütte) przy (Neuheide); Höllenthal, kolonia Podborze/Bystra (Hartau) i Szczytnej (Rückers), przy Höllenbach koło Różanki (Rosenthal); nad Helle (Hölle): a) wąwóz koło Pasterki (Passendorf), b) wcięcie w Górze Rudka  (Zechenberg) koło (Johannisberg) Janowa Góra.

Trzecie znaczenie to Helle - Heide - Halde = spadzisty stok: tu należy przypisać nazwy Jasna Dolina/Wygwizdów (Höllenhäuser) koło Ścinawki Dolnej (Niedersteine) oraz Höllenkoppe koło Bolesławowa (Wilhelmsthal).

 

Galeria zdjęć

 

Powrót